Hỏi đáp công nghệ

UAT là gì? Quy trình thực hiện UAT hiệu quả

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Table of Contents

Trong quy trình tạo và phát hành một phần mềm, kiểm thử là bước được thực hiện để xác định liệu sản phẩm đã được thiết kế và hoạt động theo đúng nhu cầu của khách hàng hay chưa. Trong các quá trình kiểm thử này, kiểm thử chấp nhận người dùng hay còn gọi là UAT là quá trình quan trọng để xác minh rằng liệu một phần mềm đã thỏa mãn tất cả các yêu cầu của người dùng cuối và họ có chấp nhận sản phẩm này hay không. Vậy chi tiết UAT là gì? Cách thực hiện UAT ra sao? Hãy cùng Hỏi đáp Công nghệ tìm hiểu trong bài viết này nhé!

UAT là gì?
UAT là gì?

UAT là gì?

Kiểm thử chấp nhận của người dùng (UAT), còn được gọi là kiểm thử ứng dụng hoặc kiểm thử người dùng cuối , là một giai đoạn phát triển phần mềm trong đó phần mềm được sẽ được kiểm thử trong thực tế bởi đối tượng được nhắm đến. UAT thường là giai đoạn cuối cùng của quá trình kiểm thử phần mềm và được thực hiện trước khi phần mềm đó được phát hành chính thức ra thị trường dự kiến. Mục tiêu của UAT là đảm bảo phần mềm có thể xử lý các tác vụ trong thế giới thực và thực hiện theo các thông số đặc tả dự án.

Trong UAT, người dùng có cơ hội tương tác với phần mềm trước khi phát hành chính thức để xem liệu có bất kỳ tính năng nào bị bỏ qua hoặc có lỗi nào không còn tồn tại không. UAT có thể được thực hiện nội bộ bởi các tình nguyện viên, bằng cách các trả phí sử dụng phần mềm cho đối tượng sử dụng phần mềm hoặc cung cấp phiên bản dùng thử miễn phí cho họ. Kết quả từ những người thử nghiệm ban đầu được chuyển đến các developer, những người sẽ thực hiện các thay đổi cuối cùng trước khi phát hành thương mại phần mềm đó. UAT giúp đảm bảo chất lượng về mặt thời gian và chi phí phần mềm, đồng thời tăng tính minh bạch với người dùng. UAT cũng cho phép các nhà phát triển làm việc với các trường hợp và dữ liệu thực tế, và nếu thành công, quy trình có thể xác thực các yêu cầu kinh doanh.

Mục đích của UAT là gì?

Kiểm thử chấp nhận của người dùng xác nhận kiểm thử được thực hiện vào cuối chu kỳ phát triển sản phẩm. Nó thường được hoàn thành sau các quá trình thử nghiệm đơn vị, đảm bảo chất lượng (QA), kiểm thử hệ thống và kiểm thử tích hợp. Phần mềm có thể trải qua các giai đoạn kiểm thử nêu trên và chạy hoàn toàn bình thường nhưng vẫn có thể bị tính là không đáp ứng các yêu cầu nếu nó không được người dùng đích đón nhận.

Điều này có thể xảy ra nếu các đặc tả phần mềm không được xác định rõ ràng cho các lập trình viên, hay một số sửa đổi nhất định được thực hiện trong quá trình phát triển đã thay đổi phạm vi của dự án hoặc nếu phần mềm chưa sẵn sàng để thử nghiệm trong môi trường động và ngoài thực. Nhìn chung, UAT đảm bảo các sản phẩm phần mềm không bị lỗi, không hiệu quả hoặc chưa hoàn thiện được phát hành ra ngoài công chúng.

Để đạt được hiệu quả, UAT phải được thực hiện kỹ lưỡng và phản ánh các yêu cầu của người dùng, đồng thời xác định các vấn đề tiềm ẩn chưa được phát hiện trong các quá trình kiểm thử trước đó. Nếu không có UAT, phần mềm được thử nghiệm có thể được phát hành với nhưng vẫn có lỗi hoặc thiếu mục tiêu được xác định rõ ràng cho người dùng cuối. Những vấn đề này có thể tổn hại nặng nề đến chi phí và có khả năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến danh tiếng của nhà cung cấp phần mềm.

Ai là người thực hiện UAT?

UAT là gì?
UAT là gì? Ai là người thực hiện UAT?

Người dùng cuối thường thực hiện kiểm tra sự chấp nhận của người dùng. Họ là nhóm hiệu quả nhất để kiểm tra phần mềm theo hình thức UAT vì họ biết chính xác phần mềm sẽ được sử dụng hàng ngày như thế nào và cần phải thực hiện những thay đổi gì để phù hợp với việc sử dụng hàng ngày đó.

Các chuyên gia chức năng nội bộ cũng đóng một vai trò quan trọng trong UAT, vì họ giúp định hình các chu trình UAT và quản lý kiểm thử, cũng như đọc và phân tích kết quả quá trình kiểm thử.

Các loại UAT

Có nhiều loại kiểm thử phần mềm đủ tiêu chuẩn để được gọi là kiểm thử chấp nhận của người dùng. Những quá trình kiểm thử này bao gồm những điều sau:

  • Thử nghiệm beta (Beta testing): Phần mềm được trao cho các nhóm người dùng cuối để đánh giá nó theo đúng mục đích ban đầu và cung cấp phản hồi cho các nhà phát triển để cải thiện.  Đây là giai đoạn kiểm thử cuối cùng, là lúc mà các công ty phát hành phần mềm cho các nhóm người dùng thật bên ngoài thực tế. Phiên bản phần mềm phát hành này được gọi là phiên bản beta.
  • Kiểm thử hộp đen: Người dùng cuối kiểm tra các chức năng cụ thể của phần mềm mà không nhìn vào code nội bộ hay cấu tạo bên trong của phần mềm.
  • Thử nghiệm sẵn sàng hoạt động (Operational acceptance testing): Trọng tâm là quy trình làm việc được xác định trước cho phần mềm và sự sẵn sàng hoạt động, ví dụ như tính tương thích, độ tin cậy và tính ổn định của sản phẩm.
  • Kiểm tra chấp nhận hợp đồng (Contract acceptance testing): Phần mềm được kiểm tra dựa trên các tiêu chí và thông số kỹ thuật cụ thể mà nhóm dự án xác định trong hợp đồng của họ.
  • Kiểm tra chấp nhận quy định: Thử nghiệm này tập trung vào việc đảm bảo phần mềm đáp ứng các quy tắc và quy định pháp luật.

Xem thêm >> Test Case là gì? Các loại test case phổ biến nhất cho tester

Quy trình thực hiện UAT

Số lượng các bước liên quan đến kiểm tra chấp nhận của người dùng có thể khác nhau, tùy thuộc vào mức độ chi tiết mà nhóm muốn xác định trong từng bước của quy trình. Tuy nhiên, đối với hầu hết các phần, các bước này thường bao gồm những điều sau:

  1. Kế hoạch. Các yêu cầu kinh doanh, khung thời gian và chiến lược cho UAT được vạch ra.
  2. Xác định và tạo các kịch bản kiểm thử trong thế giới thực. Các kịch bản thử nghiệm này phải bao gồm nhiều trường hợp chức năng nhất có thể mà người dùng cuối có thể gặp phải.
  3. Chọn nhóm thử nghiệm. Các nhà phát triển có thể quyết định chỉ có một số người dùng cuối thử nghiệm phần mềm hay tổ chức thử nghiệm cho nhiều người tham gia hơn bằng cách cung cấp bản dùng thử miễn phí qua web. Người dùng cuối phải có kiến ​​thức tường đối về doanh nghiệp và biết cách phát hiện và báo cáo các vấn đề gặp phải.
  4. Kiểm tra và lập tài liệu. Người dùng cuối bắt đầu tham gia kiểm thử phần mềm, ghi lại bất kỳ lỗi tiềm ẩn nào hoặc các vấn đề tương tự. Tất cả các lỗi phải được ghi lại trong một trình theo dõi lỗi với các ghi chú về cách tái tạo các lỗi.
  5. Cập nhật code, kiểm tra lại và xác nhận. Nhóm phát triển chỉnh sửa code dựa trên kết quả test – fix tất cả lỗi hoặc thực hiện các thay đổi được đề xuất – và sau đó lại kiểm tra lại. Sau khi phần mềm đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của người dùng, tester sẽ xác nhận các thay đổi.

Sau đó, phần mềm sẽ sẵn sàng để phát hành vào phiên bản chính thức.

Những thách thức của UAT

Một số thách thức hoặc sự cố có thể xảy ra khi kiểm tra sự chấp nhận của người dùng bao gồm:

  • Lập kế hoạch kiểm thử kém chất lượng: Bởi vì UAT là giai đoạn cuối cùng của vòng đời phát triển phần mềm, nên bất kỳ sự chậm trễ nào trong các giai đoạn trước đó có nghĩa là còn ít thời gian hơn và thêm nhiều áp lực hơn để hoàn thành giai đoạn này nhanh hơn. Việc lập kế hoạch tốt nên được thực hiện cho cả UAT và phát triển phần mềm, và thời gian phát triển thích hợp nên được phân bổ cho mỗi bên.
  • Lựa chọn người dùng thử không tốt: Nếu người kiểm tra UAT không được đào tạo chuẩn, họ có thể không biết cách gửi lỗi hoặc báo cáo đúng cách. Điều này có thể khiến tổ chức không tìm được hết các lỗi hoặc không biết cách sao chép chúng. Người kiểm tra UAT nên được đào tạo đúng cách.
  • Môi trường kiểm thử và triển khai: Việc sử dụng cùng một môi trường đã được sử dụng cho kiểm thử chức năng và kiểm thử hệ thống có thể dẫn đến sự phụ thuộc vào phần mềm trong môi trường cụ thể đó. Các tổ chức nên sử dụng một môi trường hoàn toàn mới cho UAT.
  • Khoảng cách giao tiếp: Khoảng cách trong giao tiếp giữa UAT và nhóm thử nghiệm có thể gây ra sự trì hoãn và các vấn đề với việc báo cáo lỗi hoặc các kịch bản kiểm thử. Các nhóm cần đảm bảo rằng họ có các quy trình lập kế hoạch và giao tiếp tốt.

Các tips để làm tốt UAT

Một số phương pháp hay nhất về kiểm tra sự chấp nhận của người dùng bao gồm:

  • Thu thập thông tin: Dữ liệu chính xác phải được thu thập, bao gồm quá trình đang được thử nghiệm, các hành động phải được thực hiện cho các thử nghiệm và một bộ hướng dẫn để lựa chọn dữ liệu thử nghiệm.
  • Xác định đúng đối tượng mục tiêu:Điều này giúp xác định những người dùng UAT biết những gì cần tìm và cách cung cấp phản hồi hữu ích.
  • Hiểu phạm vi dự án: Các quy trình cụ thể có thể không cần thử nghiệm, vì vậy dữ liệu chỉ có thể được thu thập từ các quy trình cần thiết.
  • Thiết kế: Các bước kiểm thử khác nhau có thể được chỉ định cho những người dùng khác nhau. Các test case cũng phải được chi tiết hóa và nêu rõ các thủ tục, kết quả mong đợi và các điều kiện mà tester có thể cần để xác minh.
  • Xác nhận mục tiêu kinh doanh: Sau khi quá trình kiểm tra được thực hiện và các lỗi đã được giải quyết, cần có xác nhận để chỉ ra rằng các thay đổi đáp ứng các yêu cầu kinh doanh.

Công cụ & Phương pháp cho UAT

UAT là gì?
UAT là gì? Công cụ & Phương pháp cho UAT

Thông thường, loại công cụ phần mềm được sử dụng trong giai đoạn kiểm thử này tương tự như các công cụ được sử dụng trong khi thực hiện kiểm thử chức năng.

Công cụ:

Vì giai đoạn này liên quan đến việc xác thực các luồng hoàn chỉnh từ đầu đến cuối của ứng dụng, nên có thể khó có một công cụ để tự động hóa hoàn toàn việc xác thực này. Tuy nhiên, ở một mức độ nào đó, bạn có thể tận dụng các script tự động được phát triển trong quá trình kiểm thử hệ thống.

Tương tự như kiểm thử hệ thống, người dùng cũng sẽ sử dụng công cụ quản lý kiểm thử và quản lý lỗi như QC, JIRA, v.v. Các công cụ này có thể được cấu hình để tích lũy dữ liệu cho giai đoạn kiểm thử Chấp nhận của người dùng.

Phương pháp:

Mặc dù các phương pháp thông thường như người dùng cụ thể của doanh thực hiện UAT của sản phẩm vẫn còn phù hợp, nhưng trong một thế giới thực sự toàn cầu như hiện nay, Kiểm tra sự chấp nhận của người dùng đôi khi phải liên quan đến nhiều khách hàng khác nhau trên khắp các quốc gia dựa trên sản phẩm.

Ví dụ: một trang web thương mại điện tử sẽ có thể được sử dụng bởi khách hàng trên toàn cầu. Trong các tình huống như thế này, kiểm thử đám đông (crowd testing) sẽ là lựa chọn khả thi nhất.

Crowd testing là một phương pháp mà mọi người từ khắp nơi trên thế giới có thể tham gia và xác nhận việc sử dụng sản phẩm cũng như đưa ra các đề xuất và khuyến nghị.

Nền tảng thử nghiệm đám đông đang được xây dựng và được rất nhiều tổ chức sử dụng hiện nay. Một trang web hoặc một sản phẩm cần được kiểm tra đám đông được lưu trữ trong nền tảng và khách hàng có thể tự đề cử mình để xác thực. Các phản hồi sau đó được phân tích và ưu tiên.

Phương pháp kiểm tra đám đông đang tỏ ra hiệu quả hơn vì có thể dễ dàng hiểu được nhịp đập của khách hàng trên toàn cầu.

Xem thêm >> Opamp là gì? Cấu tạo và ứng dụng của Opamp

UAT trong môi trường Agile

Môi trường Agile có bản chất năng động hơn. Trong một thế giới linh hoạt, người dùng doanh nghiệp sẽ tham gia vào suốt các chặng nước rút của dự án và dự án sẽ được nâng cao dựa trên các vòng phản hồi từ họ.

Khi bắt đầu dự án, người dùng doanh nghiệp sẽ là những bên liên quan chính để đưa ra yêu cầu từ đó cập nhật backlog của sản phẩm. Mỗi khi kết thúc mỗi sprint, người dùng doanh nghiệp sẽ tham gia vào bản demo sprint và sẽ sẵn sàng cung cấp bất kỳ phản hồi nào về sản phẩm.

Hơn nữa, một giai đoạn UAT sẽ được lên kế hoạch trước khi hoàn thành sprint, nơi người dùng doanh nghiệp sẽ thực hiện các xác thực của họ.

Các phản hồi nhận được trong quá trình demo sprint và sprint UAT, được đối chiếu và bổ sung trở lại vào product backlog sau đó liên tục được xem xét và ưu tiên. Do đó, trong một thế giới linh hoạt, người dùng doanh nghiệp liên quan nhiều hơn với dự án và họ đánh giá về việc sử dụng nó thường xuyên hơn là các dự án thác nước truyền thống.

Như những phân tích trên có thể thấy UAT là giai đoạn đóng vai trò cực kì quan trọng. Thử nghiệm UAT có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí, tiết kiệm thời gian, cải thiện sự thỏa mãn của khách hàng và rất nhiều lợi ích khác. Trên đây là những thông tin chi tiết giúp bạn đọc hiểu hơn về UAT là gì. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì khác, hãy liên hệ với Hỏi đáp Công nghệ để được giải đáp nhé!

Các bài viết liên quan

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài viết liên quan